En üretken günlerimden biri, 1,000 satır kaynak kodu çöpe attığım gündü.

Ken Thompson

Bana Atılan E-Postaların Yanıtları

Sevgili Arkadaşlar...

Bu site aracılığıyla -bazıları sorulardan oluşan- pek çok e-posta alıyorum. Ancak yoğunluk nedeniyle bazılarına yanıt yazamadım.  Sakın unuttum sanmayın ve "adam bir yanıt bile yazmadı" diye düşünmeyin :-). Bundan sonra atacağınız e-postalara da daha kısa bir süre içinde yanıt vermeye çalışacağım. Gecikme için özür diliyorum...

 

Lütfen Alıntılarda Kaynak Belirtiniz

Çeşitli Internet sitelerinde yazmış olduğum makalelerden, ders notlarından, çizimlerden, kaynak kodlardan vs. bire bir alıntı yapıldığını, ancak kaynak belirtlmediğini görüyorum. Lütfen bu gibi alıntlarda kaynak belirtiniz.

Kitap Eleştirisi

Artık her hafta sitede bilgisayar alanında basılmış bir kitabın eleştirisini göreceksiniz. Umarım beğenirsiniz...

Haftanın Şarkısı

Tug Of War - 1982
[Paul McCartney]
Tug Of War

Şarkı Paul’ün aynı adlı albümünden alınma. Albüm 1982 yılında çıktı; çıkar çıkmaz da -Amerika dahil olmak üzere- kısa sürede pek çok ülkede 1 numara oldu. Bütün ödülleri topladı, etkisini de uzun süre devam ettirdi...

Tug Of War çıktığında ben lise 2’inci sınıftaydım. 12 Eylül darbesiyle Türkiye'de siyasal, sosyal ve ekonomik yapı bütünüyle değişmeye başlamıştı. Toplum yeni düzene ayak uydurmaya çalışıyordu... John’un öldürülmesi olayı da belleklerde tazeliğini hala koruyordu...

Tug Of War
bizi çok etkilemişti. Sabah akşam dinliyorduk. Ayrıca bir Beatle’ın yıllar sonra yine liste başı olması da bizi çok mutlu etmişti…

Paul söylüyor...


Eski Haftalar

Yeni İçerik

Proseslerin Kod, Data, BSS, Stack ve Heap Alanları

Prosesler işletim sistemlerinin sundukları sistem fonksiyonlarıyla yaratılırlar. Örneğin, Windows sistemlerindeki CreateProcess, UNIX/Linux sistemlerindeki fork proses yaratan fonksiyonlardır. Windows ve UNIX/Linux sistemlerindeki proses yaratımları arasında önemli bir fark vardır. Windows sistemlerindeki CreateProcess fonksiyonu çalıştırılabilen (executable) bir dosyadan hareketle prosesi oluşturur. (Yani yaratılacak proses yol ifadesini argüman olarak verdiğimiz programın kodlarını çalıştıracaktır.) Halbuki UNIX/Linux sistemlerindeki fork fonksiyonu prosesin özdeş bir kopyasını oluşturmaktadır. Bu sistemlerde başka bir programın kodları ancak exec türevi fonksiyonlarla çalıştırılabilir. Fakat programcı bu sistemlerde doğrudan exec fonksiyonunu kullanırsa çalışmakta olan mevcut programın bellek alanı değiştirilerek proses yaşamına başka bir kodla devam eder. Bu nedenle UNIX/Linux sisteminde hem mevcut programı sürdürmek hem de yeni bir programı çalıştırmak istiyorsak fork ve exec fonksiyonlarını beraber kullanmamız gerekir. Bu sağlamak için de, tipik olarak, önce bir kez fork yaparız, alt proseste exec uygularız. Windows sistemlerindeki CreateProces fonksiyonu UNIX/Linux sistemlerindeki fork ve exec fonksiyonlarının bileşimine benzetilebilir.

Portable Executable Dosya Formatı

Microsoft, DOS işletim sisteminde çalıştırılabilen dosya formatı olarak MZ formatını kullanıyordu.[1] MZ formatı koruma mekanizması olmayan 8086 mimarisi için tasarlanmıştı ve korumalı modun gereksinim duyduğu özelliklere sahip değildi.  Bu nedenle Microsoft 16 bit Windows sistemleriyle birlikte çalıştırılabilir dosya formatını NE (New Executable) ismiyle, 32 bit Windows sistemleriyle de PE (Portable Executable) ismiyle yenilemiştir. Bugün 32 bit ve 64 bit Windows sistemlerinde çalıştırılabilen dosya formatı olarak PE formatı kullanılmaktadır. PE formatı UNIX türevi sistemlerde kullanılan ELF (Executable and Linkable Format) formatı gibi, işlemciden bağımsız olan ve bölümlerden (sections) oluşan bir formattır. Microsoft .NET ortamıyla birlikte PE formatı üzerinde bu ortamın gereksinimlerinin karşılanması için çeşitli eklentiler de yapmıştır. PE formatının orijinali 32 bittir. Fakat daha sonraları 64 bit sistemler için bu formatın 64 bit versiyonu da oluşturulmuştur. PE formatının 64 bitlik bu versiyonuna PE+ da denilmektedir.

Dinamik Diziler (Veri Yapıları 2. Bölüm)

Programlama dillerinin çoğunda diziler bir kere yaratıldıktan sonra artık büyütülemezler ve küçültülemezler. Oysa bazı durumlarda açacağımız dizinin uzunluğunu işin başında bilemeyiz. Programın çalışma zamanı sırasında onların dinamik bir biçimde büyütülmesini ya da küçültülmesini isteyebiliriz. Programın çalışma zamanı sırasında büyütülebilen ya da küçültülebilen dizilere dinamik diziler (dynamic arrays) denilmektedir.[1]  Dinamik diziler C, C++, Java ve C# gibi dillerde temel bir veri yapısı değildir. Yani bu dillerde dinamik diziler dilin sentaksı tarafından doğrudan desteklenmezler. Bunların fonksiyonlar ya da sınıflar kullanılarak gerçekleştirilmeleri gerekir. Ancak Perl ve Ruby gibi dinamik dizilerin dilin sentaksı tarafından temel bir veri türü olarak desteklendiği diller de vardır.

Önbellek (Cache) Sistemleri

Bilgisayar sistemlerinde pek çok durumda erişim hızı bakımından iki tür belleğin söz konusu olduğunu söyleyebiliriz: Yavaş bellek ve hızlı bellek. Yavaş bellek ucuz ve boldur, hızlı bellek ise pahalı ve kıttır. Tabi buradaki yavaş ve hızlı kavramları görelidir.  Sistemden sisteme yavaş ve hızlı bellekler farklılaşabilir. Örneğin bir sistemde RAM hızlı belleği temsil ederken disk yavaş belleği temsil ediyor olabilir. Başka bir sistemde ise RAM yavaş belleği temsil ederken işlemci içerisinde bulunan bellek hızlı belleği temsil ediyor olabilir. Ya da bir web sayfasının sunucuda saklandığı yer yavaş belleği temsil ederken onun istemcide bir dosyada saklanmış hali yavaş belleği temsil ediyor olabilir. Önbellek (cache) yavaş belleğin belli bölümlerinin hızlı bellekte tutularak yavaş belleğe erişim oranını azaltmak için kullanılan bir bellek yönetim tekniğidir. Önbellek sistemleri donanımsal ya da yazılımsal bir biçimde ya da karma bir biçimde gerçekleştirilebilmektedir.

UNIX/Linux Sistemlerinde Boru Haberleşmeleri

Boru haberleşmeleri yalınlığından dolayı en çok tercih edilen prosesler arası haberleşme yöntemlerindendir. Yöntem kendi içerisinde eşzamanlılığı da barındırdığından programcının ayrıca eşzamanlılık sorunuyla uğraşmasına gerek kalmaz. Boru haberleşmeleri ilk UNIX sistemlerinden beri neredeyse tüm UNIX türevi sistemlerce desteklenmiştir. Yöntem başta Windows olmak üzere pek çok işletim sisteminde de benzer biçimde uygulanmaktadır.

Temel Veri Yapıları (Veri Yapıları 1. Bölüm)

Programlarımızda tanımladığımız nesneler ya tek parçadan ya da birden fazla parçadan oluşurlar. Tek parçadan oluşan nesnelerin türlerine tekil türler, birden fazla parçadan oluşan nesnelerin türlerine ise bileşik türler denilmektedir. Örneğin, int türü tekil bir türdür. Çünkü int türden bir nesne tek parçadan oluşmaktadır. Halbuki diziler bileşik türlerdir. Bir dizi türünden nesne tanımladığımızda o nesne kendi içerisinde birden fazla parçadan oluşmaktadır. Örneğin:

C'de Bağlanım (Linkage) Nedir, Ne Değildir?

C'de kullanılan her değişken (identifier) için bir bildirimin yapılmış olması gerekir. Bağlanım (linkage) farklı bildirimlerdeki aynı isimli değişkenlerin aynı nesneyi ya da fonksiyonu belirtip belirtmediğini anlatan bir özelliktir. C'de değişkenlere ilişkin üç  bağlanım durumu söz konusudur:

Beatles sonrası en iyi albüm?

Band on the Run (Wings-1973)

Bilgisayar alanında günde kaç saat çalışıyorsunuz?

25 seneden fazla bir zamandır günde kemiksiz en az 7 saat (ilerleme amacıyla yapılan çalışmaları kastediyorum. Para kazanmak için yapılanları değil). Bunun yarısı teorik yarısı pratik çalışma...

Bugüne kadar sınıfta öğrencilerin sorduğu en ilginç soru nedir?

"Hocam, babanız ne iş yapıyor?.."

Burcunuz nedir?

Burçlara inanmam. Bence tam bir zırvalık. Toplumun burçlara yoğun ilgisi 80'li yıllarda başladı galiba.  İşte o zamanlarda bir gün Ortaköy'deki bir çay bahçesinde bir grupla oturmuş sohbet ediyorduk. Gruptan bir kız bana burcumu sordu. "Bilmiyorum" dedim. O da bu kez ne zaman doğduğumu sordu. Ben de söyleyince "aaa sen oğlaksııın" demesin mi? Tuhaftır,  tam olarak ne zamandı, kimler vardı hiç hatırlamıyorum. Ama o yüz ifadesini çok iyi hatırlıyorum.

C ismi B'den geliyor. Peki B ismi nereden geliyor?

Ben de eskiden Bell Lab'ın B'sinden ya da BCPL'in B'sinden geldiğini sanırdım. Fakat Ken Thompson bir röportajda karısı Bonnie'nin B'sinden geldiğini şaka yollu söylüyor. Nasıl, romantik değil mi?

C/C++'ta main neden anahtar sözcük değil?

Teknik olarak bir atomun anahtar sözcük olması için derleyicinin ona diğer değişken atomlardan farklı bir işlem uygulaması gerekir. Yani anahtar sözcükler parse işlemi sırasında diğer değişkenlerden (identifiers) ayrılmaktadır. Halbuki C ve C++'ta her ne kadar main fonksiyonunun diğer fonksiyonlardan farklı bir özelliği varsa da derleyici bu bu ismi gördüğünde buna diğer değişkenlerden farklı bir işlem uygulamamaktadır. main derleyici tarafından değil, bağlayıcı (linker) tarafından aranır. Ayrıca main anahtar sözcük olmadığı için bu isimde başka değişkenler bildirilebilir.

CSD İşletim Sistemi Çekirdeği ne zaman bitecek?

Bunu bilemem. Bundan sonra kaç kişinin görev alacağına ve bu işe ne kadar zaman ayıracağımıza bağlı. Fakat iki sene içerisinde biteceğini umuyorum.

Derleyici projesi ne zaman bitecek?

Şu anda kod optimizasyonu üzerinde çalışıyorum. Optimizasyonsuz beta versiyonunun Eylül 2009'da çıkacağını umuyorum.

Derleyici ve işletim sistemi gibi temel sistem programlarını yazmaya çalışmanın ne anlamı var? Bunların zaten yazılmışı yok mu, bunların bir bölümü zaten açık kaynaklı değil mi?

Olanı incelemek ya da değiştirmek hiçbir zaman sizi onları yazanların düzeyine getirmez. Bu kafayla da bir yere varılmaz. Zaten dediğiniz yazılımları yazanlar da sizin kafada olsalardı bu yazılımlar asla gerçekleştirilemezdi.Şunu unutmamak gerekir ki bu tür projeler gerçekleştirilirken pek çok kişi yetişmekte ve önemli deneyimsel kazanımlar elde edilmektedir. Belli aşamalardan geçmemiş olan bizim gibi ülkelerin bu kazanımları kestirmeden elde edebilmeleri mümkün değildir. Zaten teknolojiyi dışarıdan alarak onların önüne geçmiş olan bir ülke modeli de yoktur.

En beğendiğiniz köşe yazarı?

İlhan Selçuk.

En beğendiğiniz müzik grubu?

The Beatles.

En iyi 45'lik?

I Want to Hold Your Hand / This Boy (The Beatles-1963)

En iyi IDE hangisidir?

En iyi olduğunu sandığınızdır. Bu konuda sizi ikna edemem.

En sevdiğiniz albüm?

Rubber Soul (The Beatles-1965).

En sevdiğiniz font?

Courier New. Sabit genişlikli fontlara karşı büyük bir sempatim var.


Haftanın Böceği Yukarı