Bilim, deneyimlerin sistematik olarak sınıflandırılmasıdır.

George Henry Lewes

Bana Atılan E-Postaların Yanıtları

Sevgili Arkadaşlar...

Bu site aracılığıyla -bazıları sorulardan oluşan- pek çok e-posta alıyorum. Ancak yoğunluk nedeniyle bazılarına yanıt yazamadım.  Sakın unuttum sanmayın ve "adam bir yanıt bile yazmadı" diye düşünmeyin :-). Bundan sonra atacağınız e-postalara da daha kısa bir süre içinde yanıt vermeye çalışacağım. Gecikme için özür diliyorum...

 

Lütfen Alıntılarda Kaynak Belirtiniz

Çeşitli Internet sitelerinde yazmış olduğum makalelerden, ders notlarından, çizimlerden, kaynak kodlardan vs. bire bir alıntı yapıldığını, ancak kaynak belirtlmediğini görüyorum. Lütfen bu gibi alıntlarda kaynak belirtiniz.

Kitap Eleştirisi

Artık her hafta sitede bilgisayar alanında basılmış bir kitabın eleştirisini göreceksiniz. Umarım beğenirsiniz...

Tarihe Göre

Yeni İçerik

Proseslerin Kod, Data, BSS, Stack ve Heap Alanları

Prosesler işletim sistemlerinin sundukları sistem fonksiyonlarıyla yaratılırlar. Örneğin, Windows sistemlerindeki CreateProcess, UNIX/Linux sistemlerindeki fork proses yaratan fonksiyonlardır. Windows ve UNIX/Linux sistemlerindeki proses yaratımları arasında önemli bir fark vardır. Windows sistemlerindeki CreateProcess fonksiyonu çalıştırılabilen (executable) bir dosyadan hareketle prosesi oluşturur. (Yani yaratılacak proses yol ifadesini argüman olarak verdiğimiz programın kodlarını çalıştıracaktır.) Halbuki UNIX/Linux sistemlerindeki fork fonksiyonu prosesin özdeş bir kopyasını oluşturmaktadır. Bu sistemlerde başka bir programın kodları ancak exec türevi fonksiyonlarla çalıştırılabilir. Fakat programcı bu sistemlerde doğrudan exec fonksiyonunu kullanırsa çalışmakta olan mevcut programın bellek alanı değiştirilerek proses yaşamına başka bir kodla devam eder. Bu nedenle UNIX/Linux sisteminde hem mevcut programı sürdürmek hem de yeni bir programı çalıştırmak istiyorsak fork ve exec fonksiyonlarını beraber kullanmamız gerekir. Bu sağlamak için de, tipik olarak, önce bir kez fork yaparız, alt proseste exec uygularız. Windows sistemlerindeki CreateProces fonksiyonu UNIX/Linux sistemlerindeki fork ve exec fonksiyonlarının bileşimine benzetilebilir.

Portable Executable Dosya Formatı

Microsoft, DOS işletim sisteminde çalıştırılabilen dosya formatı olarak MZ formatını kullanıyordu.[1] MZ formatı koruma mekanizması olmayan 8086 mimarisi için tasarlanmıştı ve korumalı modun gereksinim duyduğu özelliklere sahip değildi.  Bu nedenle Microsoft 16 bit Windows sistemleriyle birlikte çalıştırılabilir dosya formatını NE (New Executable) ismiyle, 32 bit Windows sistemleriyle de PE (Portable Executable) ismiyle yenilemiştir. Bugün 32 bit ve 64 bit Windows sistemlerinde çalıştırılabilen dosya formatı olarak PE formatı kullanılmaktadır. PE formatı UNIX türevi sistemlerde kullanılan ELF (Executable and Linkable Format) formatı gibi, işlemciden bağımsız olan ve bölümlerden (sections) oluşan bir formattır. Microsoft .NET ortamıyla birlikte PE formatı üzerinde bu ortamın gereksinimlerinin karşılanması için çeşitli eklentiler de yapmıştır. PE formatının orijinali 32 bittir. Fakat daha sonraları 64 bit sistemler için bu formatın 64 bit versiyonu da oluşturulmuştur. PE formatının 64 bitlik bu versiyonuna PE+ da denilmektedir.

Dinamik Diziler (Veri Yapıları 2. Bölüm)

Programlama dillerinin çoğunda diziler bir kere yaratıldıktan sonra artık büyütülemezler ve küçültülemezler. Oysa bazı durumlarda açacağımız dizinin uzunluğunu işin başında bilemeyiz. Programın çalışma zamanı sırasında onların dinamik bir biçimde büyütülmesini ya da küçültülmesini isteyebiliriz. Programın çalışma zamanı sırasında büyütülebilen ya da küçültülebilen dizilere dinamik diziler (dynamic arrays) denilmektedir.[1]  Dinamik diziler C, C++, Java ve C# gibi dillerde temel bir veri yapısı değildir. Yani bu dillerde dinamik diziler dilin sentaksı tarafından doğrudan desteklenmezler. Bunların fonksiyonlar ya da sınıflar kullanılarak gerçekleştirilmeleri gerekir. Ancak Perl ve Ruby gibi dinamik dizilerin dilin sentaksı tarafından temel bir veri türü olarak desteklendiği diller de vardır.

Önbellek (Cache) Sistemleri

Bilgisayar sistemlerinde pek çok durumda erişim hızı bakımından iki tür belleğin söz konusu olduğunu söyleyebiliriz: Yavaş bellek ve hızlı bellek. Yavaş bellek ucuz ve boldur, hızlı bellek ise pahalı ve kıttır. Tabi buradaki yavaş ve hızlı kavramları görelidir.  Sistemden sisteme yavaş ve hızlı bellekler farklılaşabilir. Örneğin bir sistemde RAM hızlı belleği temsil ederken disk yavaş belleği temsil ediyor olabilir. Başka bir sistemde ise RAM yavaş belleği temsil ederken işlemci içerisinde bulunan bellek hızlı belleği temsil ediyor olabilir. Ya da bir web sayfasının sunucuda saklandığı yer yavaş belleği temsil ederken onun istemcide bir dosyada saklanmış hali yavaş belleği temsil ediyor olabilir. Önbellek (cache) yavaş belleğin belli bölümlerinin hızlı bellekte tutularak yavaş belleğe erişim oranını azaltmak için kullanılan bir bellek yönetim tekniğidir. Önbellek sistemleri donanımsal ya da yazılımsal bir biçimde ya da karma bir biçimde gerçekleştirilebilmektedir.

UNIX/Linux Sistemlerinde Boru Haberleşmeleri

Boru haberleşmeleri yalınlığından dolayı en çok tercih edilen prosesler arası haberleşme yöntemlerindendir. Yöntem kendi içerisinde eşzamanlılığı da barındırdığından programcının ayrıca eşzamanlılık sorunuyla uğraşmasına gerek kalmaz. Boru haberleşmeleri ilk UNIX sistemlerinden beri neredeyse tüm UNIX türevi sistemlerce desteklenmiştir. Yöntem başta Windows olmak üzere pek çok işletim sisteminde de benzer biçimde uygulanmaktadır.

Temel Veri Yapıları (Veri Yapıları 1. Bölüm)

Programlarımızda tanımladığımız nesneler ya tek parçadan ya da birden fazla parçadan oluşurlar. Tek parçadan oluşan nesnelerin türlerine tekil türler, birden fazla parçadan oluşan nesnelerin türlerine ise bileşik türler denilmektedir. Örneğin, int türü tekil bir türdür. Çünkü int türden bir nesne tek parçadan oluşmaktadır. Halbuki diziler bileşik türlerdir. Bir dizi türünden nesne tanımladığımızda o nesne kendi içerisinde birden fazla parçadan oluşmaktadır. Örneğin:

C'de Bağlanım (Linkage) Nedir, Ne Değildir?

C'de kullanılan her değişken (identifier) için bir bildirimin yapılmış olması gerekir. Bağlanım (linkage) farklı bildirimlerdeki aynı isimli değişkenlerin aynı nesneyi ya da fonksiyonu belirtip belirtmediğini anlatan bir özelliktir. C'de değişkenlere ilişkin üç  bağlanım durumu söz konusudur:

Ağustos
01
2009

Yanlış İsimlendirmeler

    Yıllar önceydi. Bir arkadaşımın kodunu inceliyordum. Kodunda max ismini verdiği bir değişken vardı. Ben de doğal olarak bu değişkenin en büyük değeri tuttuğunu sanarak kodu anlamlandırmaya çalıştım. Ancak birşeyler tam yerine oturmuyordu bir türlü. Meğerse arkadaşım başlangıçta en büyük değeri bulup kullanırken sonra en küçük değerin bulunup kullanılması gerektiğini düşünerek algoritmasını değiştirmiş. Fakat değişkenin ismini değiştirmemiş. Düşünebiliyor musunuz, bir değişken var, ismi max fakat bu aslında en küçük değeri tutuyor :-).

    Brian Kernighan “The Practice Of Programming” isimli kitabında değişken isimlerinin kısa (concise), akılda kalıcı (memorable), bilgi verici (informative) ve telaffuz edilebilir (pronounceable) olması gerektiğini söyler. Fakat belli ki yerli ve yabancı programcıların çoğu bu tavsiyeye yeterince kulak asmıyorlar. Halbuki değişkenlerin kullanım amacına uygun bir biçimde isimlendirilmesi önemli. Çünkü bir değişkene uygunsuz bir isim verildiğinde o değişkenin kullanıldığı kod parçası da tamamen yanlış anlaşılabiliyor.  

    Geçen gün C# dersinde dosya işlemleri konusunda Stream sınıfının Read ve Write metotlarını anlatırken aynı zamanda MSDN’den metotların parametrik yapılarını öğrencilere gösteriyordum. Fakat metotların ikinci parametrelerini anlatırken zorluk çektiğimi farkettim:

public abstract int Read(byte[] buffer, int offset, int count)
public abstract void Write(byte[] buffer, int offset, int count)


Read metodu üçüncü parametresiyle belirtilen miktarda byte değeri birinci parametresiyle belirtilen diziye aktarır. Write metodu da bunun tersini yapar. Peki buradaki offset parametresinin anlamı nedir? Bu parametre aktarımın dizinin kaçıncı indeksinden itibaren yapılacağını belirtiyor. Fakat parametre değişkeni için offset ismi yerine index ismi daha açıklayıcı olmaz mıydı? Her ne kadar offset sözcüğü göreli uzaklık anlamında diziler için de kullanılıyor olsa da bu bağlamda dosya offset’i ile karışması mümkün. Bu parametre değişkenine offset yerine index ismi verilseydi yanlış çağrışımlar engellenebilirdi. Sanırım Microsoft programcıları dizinin bir byte dizisi olmasından dolayı offset sözcüğünü tercih etmiş. Yoksa kütüphanede benzer metotlarda diziler için hep index isminin tercih edildiğini görüyoruz.

    Yanlış verilmiş isimlerle her yerde karşılaşmak olası. Fakat Microsoft sistemlerinde çalışıyorsanız sanki daha bir olası :-).  Bu sistemlerde o kadar çok yanlış verilmiş isimlerle karşılaştım ki... Örneğin, GetDlgItem isimli bir API fonksiyonu vardır. İsmine bakarsanız bunun diyalog pencerelerine ilişkin bir fonksiyon olduğunu sanırsınız. Fakat aslında bu fonksiyon üst pencerenin handle değerini ve alt pencerenin id değerini alarak alt pencerenin handle değerini verir. Yani aslında çok genel bir fonksiyondur. Buradaki Dlg de Item da yanlış çağrışımlar yapıyor. Fonksiyonun GetChildWnd gibi bir isme sahip olması daha uygun olmaz mıydı? Peki, IsBackground gibi bir property ismi sizde ne çağrışım uyandırıyor? İsim soru eki içerdiğine göre bunun read only bir property olması gerektiğini düşünürsünüz değil mi? Yok işte, .NET’te Thread sınıfının bu property’si thread’i arka plan thread yapmak için kullanılabilen read/write bir property’dir:

thread.IsBackGround = true;

ExecuteNonQuery isimli veritabanı metodunun ne yaptığını sanırsınız? İsmine bakılırsa sorgulamaya yol açmayan işlemleri yapıyor olmalı. Metodu yazanın sorgulama (query) kavramı konusunda kafası biraz karışmış galiba. Aslında veritabanı kayıtları üzerinde yapılan her türlü işleme sorgulama deniyor. Bir SQL komutunun sorgulama olması için bize kayıt döndürmesi gerekmiyor. Burada ismi veren kişi muhtemelen işlemin sorgulama olması için kayıt geri döndürmesi gerektiğini sanmış... 

    Yanlış isimlendirmelerle yalnızca Microsoft dünyasında karşılaşmış değilim. Aslında kafamda burada yazdıklarımın dışında daha pek çok yanlış isimlendirme örnekleri var. Siz de karşılaşmış olduğunuz yanlış isimlendirme örneklerini bana e-posta yoluyla bildirirseniz sevinirim. Bunların geniş bir listesini çıkartmak istiyorum...

Haftanın Böceği Yukarı